Help us in our pursuit for high-quality journalism!
Our commitment to uncovering requires your backing. Support our fearless investigative reporting, in-depth analyses and community voices. Donate now to strengthen the editorial independence and provide open access content to all.
Support Keraleeyam Choose your preference
₹1000/Year
₹2000/2 Years
₹500Students/Year
A contribution of any size
സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ‘രാജസ്ഥാൻ്റെ മിനി സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്’ എന്ന ഹാഷ്ടാഗിൽ തിരഞ്ഞാൽ അതിമനോഹരമായ വെളുത്ത കുന്നുകളുടെയും നീലത്തടാകങ്ങളുടെയും ദൃശ്യങ്ങൾ കാണാം. വശീകരിക്കുന്ന ഈ കാഴ്ചകൾ കാണാനും സെൽഫിയെടുക്കാനും സിനിമാ ചിത്രീകരണങ്ങൾക്കുമായി കിഷൻഗഢിലേക്ക് ഓരോ ദിവസവും ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് എത്തുന്നത്. എന്നാൽ, ഈ വെളുത്ത സൗന്ദര്യത്തിന് പിന്നിൽ പതിയിരിക്കുന്നത് മാരകമായ രോഗങ്ങളും പാരിസ്ഥിതിക തകർച്ചയുമാണെന്ന് പലരും തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. വ്യവസായ മാലിന്യങ്ങളുടെ കൂമ്പാരം എങ്ങനെ ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിൻ്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് അജ്മീറിലെ ഈ മാർബിൾ സ്ലറി ഡമ്പിംഗ് യാർഡ്.
ഏഷ്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ മാർബിൾ വിപണികളിലൊന്നാണ് കിഷൻഗഢ്. ഇവിടെയുള്ള ആയിരത്തിലധികം മാർബിൾ പ്രോസസിംഗ് യൂണിറ്റുകളിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളുന്ന അവശിഷ്ടമാണ് ഈ വലിയ കുന്നുകളായി രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. മാർബിൾ മുറിക്കുമ്പോഴും മിനുക്കുമ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്ന നേർത്ത പൊടിയും വെള്ളവും കലർന്ന മിശ്രിതത്തെയാണ് ‘മാർബിൾ സ്ലറി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഈ സ്ലറി ടാങ്കറുകളിൽ കൊണ്ടുവന്ന് ഇവിടെയുള്ള വിശാലമായ പാടങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. വെള്ളം വറ്റിക്കഴിയുമ്പോൾ ഇതൊരു വലിയ മഞ്ഞുപാളി പോലെ ഉറച്ചുനിൽക്കും. ഇതാണ് സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന ‘സ്നോ ലാൻഡ്’.
മഞ്ഞുപോലെ കാഴ്ചയിൽ മനോഹരമായി തോന്നുമെങ്കിലും, ഈ പ്രദേശം സന്ദർശിക്കുന്നവർക്ക് ശ്വസിക്കേണ്ടി വരുന്നത് മാരകമായ രാസവസ്തുക്കളാണ്. വായുവിൽ കലർന്നുനിൽക്കുന്ന മാർബിൾ പൊടിയിൽ സിലിക്കയും ആസ്ബറ്റോസും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. സിലിക്ക അടങ്ങിയ പൊടി നിരന്തരമായി ശ്വസിക്കുന്നത് ശ്വാസകോശത്തിന് പരിഹരിക്കാനാകാത്ത പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നു. ശ്വാസകോശത്തിലെ കലകളിൽ തഴമ്പുകൾ (Scarring) ഉണ്ടാകുകയും ശ്വസനം തടസ്സപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. സിലിക്കോസിസ് പിടിപെട്ടാൽ പിന്നീട് ചികിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇത് ക്രമേണ മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഒരു രോഗമാണ്.
ഗവേഷകർ ഈ പ്രദേശത്തെ പൊടിയിൽ ട്രെമൊലൈറ്റ് ആസ്ബറ്റോസ് (Tremolite Asbestos) നാരുകളുടെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആസ്ബറ്റോസുമായി ചെറിയ തോതിലുള്ള സമ്പർക്കം പോലും ‘മെസോതെലിയോമ’ എന്ന ശ്വാസകോശ ക്യാൻസറിന് കാരണമാകും. ഇത്തരം കാർസിനോജനുകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ അളവ് എന്നൊന്നില്ല എന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.
വായുവിലെ PM2.5 (Particulate Matter) നില ഇവിടെ ഭയാനകമാംവിധം ഉയർന്നതാണ്. ഇത് രക്തത്തിൽ കലരുകയും ഹൃദയാഘാതം, പക്ഷാഘാതം തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യും. കൂടാതെ, ഈ വെളുത്ത പൊടി കണ്ണിനും ചർമ്മത്തിനും കടുത്ത അലർജിയും ചൊറിച്ചിലും ഉണ്ടാക്കുന്നു.
വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് ഈ പ്രദേശം മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണെങ്കിൽ, ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമവാസികൾക്ക് ഇതൊരു പേടിസ്വപ്നമാണ്. കിഷൻഗഢിന് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവർ അനുഭവിക്കുന്ന ദുരിതങ്ങൾ വാക്കുകൾക്ക് അപ്പുറമാണ്. അശോക് കുമാർ എന്ന പ്രദേശവാസി പറയുന്നു: “പണ്ട് ഈ പ്രദേശത്ത് കൃഷിയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ എല്ലാം നശിച്ചു. കാറ്റടിക്കുമ്പോൾ ഈ വെള്ളപ്പൊടി ഞങ്ങളുടെ വീടുകളിലും കിണറുകളിലും നിറയും. എൻ്റെ അയൽപക്കത്തുള്ള പലർക്കും വിട്ടുമാറാത്ത ചുമയും ശ്വാസംമുട്ടലുമുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാരികൾ വന്ന് ഫോട്ടോയെടുത്ത് പോകുന്നു. പക്ഷേ, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ മരിച്ചു ജീവിക്കുകയാണ്.”
മാർബിൾ സ്ലറി മണ്ണിൻ്റെ സുഷിരങ്ങൾ അടയ്ക്കുന്നതിനാൽ ഭൂഗർഭജലം താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്നില്ല. ഇത് കിണറുകൾ വറ്റുന്നതിനും അവശേഷിക്കുന്ന ജലം മലിനമാകുന്നതിനും കാരണമാകുന്നു. സ്ലറി കലർന്ന വെള്ളം കുടിക്കുന്ന കന്നുകാലികൾ രോഗബാധിതരാകുന്നത് ഇവിടെ പതിവ് കാഴ്ചയാണ്.
മാലിന്യസംസ്കരണത്തിലെ അശാസ്ത്രീയത മൂലം 350 ഏക്കറിലധികം ഭൂമിയാണ് ഇന്ന് പൂർണ്ണമായും നശിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രകൃതിദത്തമായ ജലസ്രോതസ്സുകളെല്ലാം ഈ മാലിന്യ സ്ലറി (slurry) മൂടിക്കഴിഞ്ഞു. ഇത് കേവലം ഒരു ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല, മറിച്ച് ആവാസവ്യവസ്ഥയെയാകെ തകിടം മറിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതമാണ്.
ഇത് കുടിവെള്ള സ്രോതസ്സുകളെ മലിനമാക്കുകയും ജലജീവികളുടെ നാശത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭൂഗർഭജലം പോലും വിഷലിപ്തമാകുന്ന ഈ സാഹചര്യം ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. പുഴകളിലും തടാകങ്ങളിലും സ്ലറി കലരുന്നത് വഴി കുടിവെള്ളം മുടങ്ങുന്നു. ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഏക്കർ കണക്കിന് ഭൂമി കൃഷിക്ക് യോഗ്യമല്ലാത്ത രീതിയിൽ നശിക്കുന്നു. മലിനജലം പകർച്ചവ്യാധികൾക്കും മറ്റ് മാരക രോഗങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നു.
ഈ ദുരവസ്ഥയ്ക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ അടിയന്തരമായ ഇടപെടലുകൾ ആവശ്യമാണ്. ആധുനിക മാലിന്യസംസ്കരണ രീതികൾ അവലംബിച്ചും ജലസ്രോതസ്സുകൾ സംരക്ഷിച്ചും മാത്രമേ ഈ പാരിസ്ഥിതിക ദുരന്തത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ സാധിക്കൂ.
രാജസ്ഥാൻ സെൻട്രൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഗവേഷകർ നടത്തിയ പഠനത്തിൽ ഈ പ്രദേശം ഒരു ‘ടോക്സിക് ഹാട്ട്സ്പോട്ട്’ ആണെന്ന് കണ്ടെത്തി. വായുവിലെ പൊടിപടലങ്ങളുടെ അളവ് സാധാരണയായി അനുവദനീയമായതിൻ്റെ 10 മുതൽ 20 മടങ്ങ് വരെ കൂടുതലാണിവിടെ. സസ്യങ്ങൾക്കും മരങ്ങൾക്കും വളരാൻ കഴിയാത്ത വിധം മണ്ണിലെ പി.എച്ച് (pH) നില വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഹരിത ബെൽറ്റുകൾ നിർമ്മിക്കണമെന്ന ദേശീയ ഹരിത ട്രൈബ്യൂണൽ (NGT) നിർദ്ദേശം ഇപ്പോഴും കടലാസിൽ മാത്രമാണ്.
ബോളിവുഡ് ചിത്രമായ ‘കിസ് കിസ് കോ പ്യാർ കറൂൺ’, നിരവധി മ്യൂസിക് വീഡിയോകൾ എന്നിവ ഈ ഡമ്പിംഗ് യാർഡിനെ പ്രശസ്തമാക്കി. സിനിമാ നിർമ്മാതാക്കൾക്കും ഇൻഫ്ലുവൻസർമാർക്കും ഇത് ചിലവ് കുറഞ്ഞ ഒരു ഷൂട്ടിംഗ് ലൊക്കേഷൻ മാത്രമാണ്. എന്നാൽ ഇത് നൽകുന്ന സന്ദേശം വളരെ അപകടകരമാണ്. മാസ്ക് പോലുമില്ലാതെ ഈ പൊടിയിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നവർ കണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നു.
വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് ഇതൊരു ഔദ്യോഗിക കേന്ദ്രമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, പ്രവേശനം നിയന്ത്രിക്കാൻ ആരും മുതിരുന്നില്ല. ഓരോ വാരാന്ത്യത്തിലും 20,000 പേർ ഇവിടെയെത്തുന്നത് വലിയൊരു ദുരന്തത്തെ ക്ഷണിച്ചുവരുത്തുന്നതിന് തുല്യമാണ്.
എന്താണ് പരിഹാരം?
ഈ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ സർക്കാർ അടിയന്തരമായി ഇടപെടേണ്ടതുണ്ട്. ഇവിടെ വിനോദസഞ്ചാരം പൂർണ്ണമായും നിരോധിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ കൃത്യമായ സുരക്ഷാ മാസ്കുകൾ നിർബന്ധമാക്കുകയോ വേണം. ഇതൊരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമല്ലെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് ബോർഡുകൾ സ്ഥാപിക്കണം. ഈ പ്രദേശത്തെ വായുവിൻ്റെ ഗുണനിലവാരം തത്സമയം അളക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ വേണം. മാലിന്യ നിക്ഷേപത്തിന് ചുറ്റും സ്ലറിയെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച് ഒരു ഗ്രീൻ ബെൽറ്റ് നിർമ്മിക്കണം.
മാർബിൾ സ്ലറി ഉപയോഗിച്ച് ഇഷ്ടികകൾ നിർമ്മിക്കാനോ റോഡ് നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാനോ ഉള്ള സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ വ്യാപകമാക്കണം. മാലിന്യം തള്ളുന്നതിനേക്കാൾ അത് പുനഃരുപയോഗിക്കുന്നതിന് പ്രോത്സാഹനം നൽകണം.
വ്യവസായ വളർച്ചയും വികസനവും ഒരു നാടിന് ആവശ്യമാണ്, എന്നാൽ അത് മനുഷ്യൻ്റെ ജീവനെടുത്തുകൊണ്ടോ പ്രകൃതിയെ നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ടോ ആകരുത്. കിഷൻഗഢിലെ ഈ വെളുത്ത കുന്നുകൾ നമ്മുടെ വികസന മോഹങ്ങളുടെയും അശ്രദ്ധയുടെയും സ്മാരകങ്ങളാണ്. കാഴ്ചയിലെ ഭംഗിയിൽ വഞ്ചിതരായി മാരകമായ രോഗങ്ങൾ നമ്മുടെ ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് വലിച്ചെടുക്കരുത്. ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലെ ഒരു ഫോട്ടോയ്ക്കോ റീലിനോ വേണ്ടി നാം നൽകുന്ന വില നമ്മുടെ ആരോഗ്യമായിരിക്കരുത്. പ്രകൃതിയെയും സ്വന്തം ശരീരത്തെയും സ്നേഹിക്കുന്നവർ ഇത്തരം അപകടകരമായ ‘ടൂറിസ്റ്റ്’ ട്രെൻഡുകളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കണം. ബോധവൽക്കരണമാണ് ഇതിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മരുന്ന്. വായുവിലൂടെ പടരുന്ന ഈ മരണം തിരിച്ചറിയാൻ ഇനിയും വൈകിക്കൂടാ.
